Körfez Arap Ülkelerinde Uluslararası İşgücü Göçü Olgusu: ‘İnsan Onuruna Yakışan İş’ Kavramı Etrafında Ekonomi Politik Bir İnceleme

Resim
Basra Körfezi, kritik coğrafi konumu ve jeo-stratejik özellikleri nedeniyle, tarihin her döneminde politik güç mücadelesinin odağında yer alan bir bölge olagelmiş; bu durum, petrolün keşfi ve özellikle de temel bir üretim girdisi olarak öne çıkması ile birlikte daha da görünür bir hal almıştır. İmparatorlukların dağılma süreci ertesinde yaşanan kolonizasyon döneminin sona ermesini müteakip, 20’nci yüzyılın ikinci yarısında Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Umman, Basra Körfezindeki otoriter-baskıcı monarşiler olarak bağımsızlıklarını kazanmışlardır.

Petrol fiyatlarının hızlı artış gösterdiği 70’li yıllardaki çalkantılı dönemi takiben Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi’ni oluşturan işbu altı ülke, küresel doğal kaynak rezervlerinin yaklaşık 2/3’üne sahip olup, dünya petrol ve doğalgaz üretiminin ise yaklaşık yarısını gerçekleştirmektedirler. Genel olarak düşük nüfusa sahip olan bu ülkelerde enerji sektöründe istihdam edilecek yüksek miktarda niteliksiz işgücü ihtiyacı bulunduğundan, söz konusu talep uluslararası işgücü göçü yöntemi dâhilinde Asya-Pasifik ülkelerinden karşılanmaktadır. Bu ise çoğu kez nüfus grafiğinde vatandaş-göçmen dengesinin orantısız olarak göçmenler lehine bozulması yanında, toplumsal barış ve güvenlik ile kimlik entegrasyonu gibi toplumsal hayatı etkileyen birçok yapısal sorunu da beraberinde getirmektedir.

İşte bu çalışmada, söz konusu ülkelerin göçmen işgücü politikaları, vizyon belgeleri, mevzuat altyapıları ve uluslararası kuruluşlar tarafından üretilen istatistikler analiz edilmek kaydıyla Basra Körfezi’nde uluslararası işgücü olgusunun kurumsal kökenleri irdelenecek ve bugünü açıklanacaktır. Böylece, bir yandan işgücü göçünden kaynaklanan nüfus, güvenlik ve diğer toplumsal sorunları aşmaya yönelik olarak daha dengeli bir göçmen işçi politikası oluşturmanın, diğer yandan da göçmen işçilerin “insana onuruna yakışan iş” şartları altında istihdam edilebilecekleri altyapının geliştirilmesinin önemi vurgulanacaktır.
 
Saygın, Emre ve Tahsin Yamak (2018). Körfez Arap Ülkelerinde Uluslararası İşgücü Göçü Olgusu: ‘İnsan Onuruna Yakışan İş’ Kavramı Etrafında Ekonomi Politik Bir İnceleme, Kartepe Zirvesi ‘18 (Göç, Mültecilik ve İnsanlık), Kocaeli, 26-28 Ekim 2018.

X